JAPONIA

kraj na wyspach

"Błogosławione wyspy Japonii!
Gdyby obcy chcieli pojąć
Twoją duszę Yamato, wówczas rzeknij:
Wdychając, wschodzącym słońcem rozjaśnione, powietrze
Kwitnie drzewo wiśni, dzikie i piękne."

Motoori Norinaga

Geografia

Japonia to archipelag wysp i wysepek ciągnących się wzdłuż wschodnich wybrzeży Azji i tworzących łuk długości 2990 km. Liczne półwyspy i zatoki sprawiają, że linia brzegowa jest bardzo dobrze rozwinięta, a jej długość wynosi 29 751 km. Na południowym zachodzie przez Morze Wschodniochińskie Japonia graniczy z Chinami, na zachodzie Morze Japońskie oddziela kraj od obu Korei oraz Rosji. Na północy cieśnina La Pérouse'a oddziela Japonię od rosyjskiej wyspy Sachalin, a cieśnina Nemuro od Wysp Kurylskich, terytorium spornego z Rosją. Od wschodu i południa kraj oblewają wody Oceanu Spokojnego, a wzdłuż wybrzeży ciągnie się głęboki rów tektoniczny – Rów Japoński.

Ukształtowanie powierzchni

W ukształtowaniu krajobrazu Japonii dominującą rolę odgrywają obszary górskie, zajmujące niemal 2/3 powierzchni kraju. Największe obszary nizinne położone są wzdłuż wybrzeży. Góry w Japonii osiągają znaczne wysokości, charakteryzują się urozmaiconą rzeźbą typu alpejskiego. Najwyższym szczytem jest, położony w środkowej części wyspy Honsiu, wulkan Fuji-san (o wysokości trzech tysięcy siedmiuset siedemdziesięciu sześciu metrów). Ogółem na wyspach japońskich znajduje się 196 wulkanów, z których 30 jest aktywnychWyspy Japońskie to właściwie szczyty podwodnych gór pochodzenia wulkanicznego, dlatego 85 % powietrzni wysp zajmują góry oraz wyżyny. Najwyższe łańcuchy górskie znajdują się w centralnej część wyspy Honsiu. Najwyższy szczyt to Fuji (3776 m).

Jest to jeden z najbardziej aktywnych sejsmicznie regionów ziemi. Ogółem na wyspach jest 265 wulkanów z czego ponad 50 jest wciąż czynnych. Rocznie stacje sejsmograficzne notują ok. 5 tys. wstrząsów, większość z nich nie jest jednak odczuwalna przez ludzi.

Najbardziej wysunięta na północ, rozległa i górzysta, wyspa Hokkaido poprzecinana jest pasmami górskimi Kitami na północy, Hidaka (na południu) i Teshi (na zachodzie) przebiegającymi południkowo. W centrum wyspy położony jest masyw górski z najwyższym szczytem Asahi (2 290 m). Góry Teshi od pozostałych pasm rozdziela dolina aluwialna rzeki Ishikari – najdłuższej rzeki Japonii. Południowo-wschodnie niziny Hokkaido oraz ujście rzeki Ishikari skupiają największą liczbę ludności wyspy z największym miastem – Sapporo.

Cieśnina Tsugaru oddziela Hokkaido od największej górzystej wyspy archipelagu – Honsiu, zajmującej 61% powierzchni kraju. Biegnący wzdłuż wschodniego wybrzeża wyspy grzbiet Kitakami jest kontynuacją południowych gór Hokkaido. W prefekturze Akita znajduje się najniżej położony punkt Japonii, kryptodepresja jeziora Hachiro-gata (4 m p.p.m.). W centralnej części Honsiu znajdują się Alpy Japońskie, których kulminacją jest położony na południowym wschodzie wulkan Fudżi (3 776 m) – najwyższy szczyt Japonii. Na wschód od Fudżi rozciąga się równina Kanto o powierzchni ok. 13 000 km² – największy japoński obszar nizinny. W jego południowej części nad Zatoką Tokijską leży stolica kraju – Tokio.Niziny występują tylko na wybrzeżach i stanowią tylko 15 % powierzchni Japonii.

Z powodu takiego ukształtowania powierzchni rzeki są krótkie, płytkie i mają duże spadki z licznymi wodospadami. Najdłuższa jest Ishikari (645 m) i Shinano (369 m). Japonia ma ponad 600 jezior, głównie pochodzenia wulkanicznego w kalderach i kraterach wygasłych wulkanów. Największe z nich to jezioro Biwa na Honsiu. Pochodzenia wulkanicznego są także źródła mineralne, najczęściej termiczne, z których wiele ma właściwości lecznicze. Dzięki nim w Japonii istnieje ponad 1800 uzdrowisk. Na Kiusiu i Hokkaido licznie występują gejzery.

Na zachód od Alp Japońskich znajduje się niewielka nizina Nobi, przylegająca do zatoki Ise, na której północnym brzegu leży Nagoja. Na zachód od niziny Nobi położone jest największe japońskie jezioro Biwa (675 km²). Po zachodniej stronie półwyspu Kii leży trzecie pod względem wielkości miasto Japonii – Osaka, nad zatoką o tej samej nazwie. Zachodnią część wyspy Honsiu zajmują niewysokie góry Chugoku do których przylega, wąska nizina przybrzeżna, na której leży Hiroszima. Na południu Wewnętrzne Morze Japońskie oddziela Honsiu od kolejnej wyspy archipelagu – Sikoku. Ta górzysta kraina ma głównie charakter rolniczy.

Na południowym zachodzie kraju leży Kiusiu, oddzielona od Honsiu wąską cieśniną Shimonoseki, a od Sikoku cieśniną Bungo. Jest to wyspa górzysta, a główne jej pasmo górskie Kiusiu o przebiegu południkowym, wznosi się ponad 1 500 m n.p.m. Południowe zakończenie Wysp Japońskich stanowi długa na 1 000 km girlanda wysp Nansei. Do Japonii należą też dwie grupy wysp: Ogasawara położone na Pacyfiku, ok. 1000 km na południe od Tokio oraz położone na Morzu Filipińskim wyspy Kazan.

Mapa Japoni

© 2007 Dominika & Magda